یکا کوچک‌ترین معیار اندازه‌گیری است. درواقع دانشمندان از قدیم تا حال توافق کرده‌اند تا برای هر کمیت یک یکای مخصوص را تعیین کنند. می‌توان یکاها را زبان مشترک جهان نامید. در این مطلب به‌صورت مختصر به بیان یکاهای مورداستفاده در برق پرداخته و در صورت لزوم تعریف آن‌ها نیز ذکرشده است.

۱- آمپر یکای سنجش جریان الکتریکی در دستگاه SI است که به‌افتخار فیزیکدان فرانسوی، آندره-ماری آمپر نام‌گذاری شده است.

تعریف: اگر از دو سیم دراز و نازک که به فاصله یک متری به‌طور موازی از هم در خلأ قرارگرفته باشند و جریان‌های مساوی در یک‌جهت از سیم‌ها عبور کند به‌گونه‌ای که بر یک متر از طول یکی از سیم‌ها نیرویی برابر ۲ ضرب در ۱۰ به توان ۷- نیوتن وارد شود جریانی که از هر یک از سیم‌ها می‌گذرد، (یک آمپر) است.

۲-کولن با نشان یکای بار الکتریکی در SI است و حدوداً با بار ۱۰۱۸ × ۶٫۲۴۱۵۱ پروتون یا بار ۱۰۱۸ × ۶٫۲۴۱۵۱- الکترون برابر است. این یکا به‌افتخار شارل آگوستن دو کولن، کولن نامیده شده است.

 ۳-فاراد یکایی است برای بیان میزان ذخیره الکتریکی که به‌افتخار فیزیک‌دان انگلیسی مایکل فارادی نام‌گذاری شده است.

تعریف: یک فاراد به خازنی اطلاق می‌شود که هنگامی‌که به اختلاف‌پتانسیل یک ولت متصل شود بار یک کولن در آن ذخیره گردد.

۴-هانری برای بیان میزان خودالقایی سیم‌لوله‌ها به کار می‌رود؛ که به‌افتخار جوزف هانری دانشمند آمریکایی که مستقلاً ولی هم‌زمان با مایکل فارادی به کشف القای الکترومغناطیسی نائل‌آمده بود، گذاشته‌شده است.

۵-هرتز یکای سنجش بسامد در سیستم SI است و برابر با میزان سیکل در ثانیه یا sمی باشد. این واحد به یاد فیزیکدان آلمانی هاینریش هرتز، به این اسم نامیده شده است.

۶-ژول یکای اندازه‌گیری انرژی و کار در سیستم SI است. این یکا به‌افتخار جیمز ژول فیزیکدان انگلیسی نام‌گذاری شده است.

تعریف: بنا به تعریف، یک ژول (J) مقدار کاری است که نیروی یک نیوتن (N) در جابجا کردن یک جسم به‌اندازهٔ یک متر (m) انجام می‌دهد. 

۷-لومِن واحد اندازه‌گیری شار نوری است. لومن مقدار نوری است که از یک چشمهٔ نقطه‌ای به‌شدت یک کاندلا (شمع) داخل مخروطی به زاویهٔ رأس یک استرادیان پخش می‌شود.

۸-استرادیان واحد زاویه فضایی در سیستم SI است. استرادیان برای توصیف گسترهٔ دوبعدی زاویه‌ها در فضای سه‌بعدی به کار می‌رود، همان‌گونه که رادیان برای توصیف زاویه‌ها در صفحه‌های دوبعدی به کار می‌رود.

۹-لوکس یکای شدت روشنایی در سیستم SI است که به‌صورت شار نوری بر واحد سطح تعریف می‌شود. هر لوکس معادل یک لومن بر مترمربع است.

۱۰-نیوتن یکای نیرو در سیستم SI است. این یکا را به یاد آیزاک نیوتن نام‌گذاری کرده‌اند.

تعریف: نیوتون واحد اندازه‌گیری متر و کیلوگرم است یک نیوتون مقدار نیروی لازم است برای این‌که به جرم صد گرم شتاب یک متر بر مجذور ثانیه را وارد کرد.

۱۱-اهم، یکای اندازه‌گیری مقاومت الکتریکی در سیستم SI است که به یاد فیزیکدان آلمانی گئورگ زیمون اُهم نام‌گذاری شده است.

۱۲-رادیان زاویه مرکزی مقابل با کمانی است از دایره که طول آن با شعاع برابر است.

۱۳-زیمنس یکای رسانایی الکتریکی در سیستم SI می‌باشد. زیمنس مفهوم مقابل مقاومت الکتریکی می‌باشد که گاهی اوقات از آن به نام مهو نیز نام‌برده می‌شود. این یکا به‌افتخار ارنست فون زیمنس مخترع و صنعتگر آلمانی نام‌گذاری شده است.

۱۴-ولت یکای سنجش اختلاف‌پتانسیل الکتریکی در سیستم بین‌المللی SI است.

تعریف: ولت اختلاف‌پتانسیل را نسبت به پتانسیل مرجع یا زمین الکتریکی که دارای ولتاژ ثابت صفر است، بیان می‌کند. یک ولت، مقدار نیروی محرکه الکتریکی تولید‌شده توسط یک منبع الکتریکی است که برای جابجایی یک کولن بار بکار رود و کاری معادل یک ژول انجام دهد.

۱۵-وات یکای سنجش توان در سیستم SI می باشد که به افتخار جیمز وات نامگذاری شده است. یک وات برابر با یک ژول انرژی در هر ثانیه بوده و بیانگر آهنگ مصرف یا تولید انرژی است.

۱۶-وبر یکای شار مغناطیسی است. این یکا به نام ویلهم وبر فیزیک‌دان آلمانی نام‌گذاری شده است.

 

لطفاً با ذکر منبع استفاده کنید. با تشکر

بازدید مطلب:۵۲۲بار